h1

Recenzja: Mileta Prodanović „Oko wędrowca. Notatki z podróży.”

Październik 19, 2009

autor: Aldona Szukalska

Mileta Prodanović, Oko wędrowca. Notatki z podróży, przeł. Magdalena Petryńska, Pogranicze, Sejny 2008, ss. 180.

Oko wędrowca. Notatki z podróży Milety Prodanovicia, to zbiór znakomitych miniesejów poświęconych sztuce, które systematycznie ukazywały się na łamach serbskich dzienników “Danas” i “Politika”.  Publicystyczne zacięcie oraz erudycyjny talent autora zostały tu wsparte szeroką wiedzą z zakresu historii sztuki – znany na Bałkanach pisarz i publicysta zawdzięcza ją studiom na Wydziale Sztuk Pięknych belgradzkiego uniwersytetu, gdzie ukończył architekturę oraz malarstwo, a obecnie pracuje w roli wykładowcy.

W swoich “notatkach z podróży” Prodanović wędruje głównie po kolebce europejskiej cywilizacji – Śródziemnomorzu. Region ten określany przez niego mianem stanu umysłu, “miejscem w myślach” postrzega jako granicę, która nie stanowi jednak linii demarkacyjnej, lecz jest miejscem spotkania, przenikania się różnorodnych wpływów, twórczej koegzystencji wielu tradycji, kultur i języków. Jak zauważa, Śródziemnorze, to także punkt, w którym zwracają się ku sobie dwa oblicza Europy, słonecznego Południa i mrocznej Północy.

Prodanović w swych tekstach przemierza europejskie miasta; zagląda do Włoch, Turcji, Grecji, Macedonii, Czarnogóry, Serbii, ale także do leżących na przeciwległym afrykańskim brzegu Morza Śródziemnego największych miast Tunezji, Egiptu i Jordanii. Celem tej turystycznej pielgrzymki nie jest i wyłącznie podziwianie artystycznego dziedzictwa antycznego świata, arcydzieł europejskiego średniowiecza i renesansu, ale przede wszystkim odkrywanie tego, co dobrze znane z podręczników historii sztuki, na nowo. Przedmiotem swych bogatych w różnorodne konteksty dociekań autor czyni dobrze znane zabytki architektury, pomniki czy ogrody, ale również te rzadko dostrzegane przez turystę detale jak: kielich, brakujący fragment rzeźby, malarską miniaturę, ornament, mozaikę czy zegar wodny. Innym ważnym bohaterem książki Prodanovicia są ulotne fantazmaty: przyprawy, zapachy i barwy Południa, charakterystyczne dla niego widoki, atmosfera czy postaci z bałkańskich mitów. Autor odkrywając dzisiejszemu turyście dobrze znane z bedekerów dzieła sztuki, wpisuje je nie tylko w kontekst historycznoliteracki (Biblia, mity), ale także  odwołuje się  do literatury współczesnej oraz filmu. Oko wędrowca, to także rzecz o niezwykłej ewolucji pojęcia piękna i kiczu oraz estetycznego smaku, jaka dokonała się w historii Europy.

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: